Proste zęby to dla wielu Pacjentów głównie kwestia estetyki uśmiechu. W rzeczywistości prawidłowe ustawienie zębów ma znacznie szersze znaczenie. Wpływa na sposób kontaktowania się zębów górnego i dolnego łuku, rozkład sił podczas żucia, możliwość utrzymania prawidłowej higieny, stan tkanek przyzębia, a także stabilność efektu leczenia. Wiele osób przez lata powstrzymywało się przed rozpoczęciem leczenia ortodontycznego, ponieważ nie chcieli nosić widocznego w jamie ustnej klasycznego aparatu stałego. Obecnie mogą zdecydować się na równie skuteczną alternatywę – aparat nakładkowy, czyli przezroczyste nakładki Invisalign.
Jednakże czy jest to odpowiednia metoda leczenia przy każdej wadzie zgryzu?
Przeczytaj również: Częste krwawienie dziąseł. Czy powinieneś się martwić?
Jak działa aparat nakładkowy?
Invisalign to system przezroczystych, indywidualnie projektowanych nakładek ortodontycznych. Każda nakładka ma określony kształt i wywiera kontrolowane siły na wybrane zęby. Pacjent wymienia kolejne zestawy zgodnie z harmonogramem przygotowanym przez ortodontę, a stopniowe zmiany położenia zębów prowadzą do realizacji zaplanowanego celu terapeutycznego.
Mechanizm działania nakładek opiera się na biologicznej zdolności tkanek podporowych zęba do przebudowy. Ząb nie przesuwa się w kości dlatego, że nakładka mechanicznie „przepycha” go z jednego miejsca w drugie. Długotrwałe, kontrolowane siły wywołują reakcję w obrębie więzadła przyzębia i otaczającej kości. Po stronie ucisku dochodzi do procesów resorpcyjnych, a po stronie przeciwnej do przebudowy kości, dzięki czemu ząb stopniowo zmienia swoje położenie do pożądanej pozycji.
Leczenie nakładkami ortodontycznymi nie polega na prostym przesuwaniu widocznej korony zęba. Kontrolujemy również takie parametry jak nachylenie korzenia, rotacja, intruzja, ekstruzja oraz ruch całego zęba w obrębie wyrostka zębodołowego.
Aparat nakładkowy wymaga precyzyjnego planu leczenia
Plan leczenia Invisalign tworzymy na podstawie diagnostyki Pacjenta. Cyfrowe skany uzębienia pozwalają nam stworzyć trójwymiarowy obraz łuków zębowych i zaplanować kolejne etapy przemieszczania zębów. Cyfrowe planowanie jest oczywiście dużym atutem systemów nakładkowych, ale nie zastępuje badania lekarskiego. Wirtualna symulacja nie jest samodzielną diagnozą, więc nie traktujemy jej jako gwarancji uzyskania określonego rezultatu.
Pacjent zdejmuje nakładki podczas jedzenia i picia napojów innych niż woda, a także podczas higieny jamy ustnej. Może więc dokładnie szczotkować zęby i oczyszczać przestrzenie międzyzębowe. Jednocześnie ta zaleta wiąże się z jednym z najważniejszych warunków skuteczności terapii – Pacjent musi nosić nakładki przez odpowiednią część doby, zgodnie z zaleceniami lekarza. Invisalign jest aparatem zdejmowanym, dlatego jego skuteczność zależy nie tylko od technologii, lecz również od współpracy Pacjenta.
Przy jakich wadach zgryzu to skuteczna metoda leczenia?
Zakres zastosowania nakładek ortodontycznych jest obecnie bardzo szeroki. Metoda ta sprawdza się zarówno przy niewielkich zaburzeniach ustawienia pojedynczych zębów, jak i w bardziej złożonych przypadkach, o ile zostaną one odpowiednio zaplanowane, a warunki anatomiczne pozwolą na wykonanie wymaganych ruchów.
Aparaty nakładkowe mogą być stosowane w leczeniu następujących wad zgryzu:
- Stłoczenie zębów. Występuje przy braku miejsca w łuku zębowym, co powoduje nachodzenie zębów na siebie lub ich obrót. Nakładki dają bardzo dobre efekty przy łagodnej i umiarkowanej postaci tej wady, np. poprzez kontrolowane poszerzenie łuku lub redukcję przestrzeni międzyzębowych.
- Diastemy i niepożądane szpary. Nakładki pozwalają na skuteczne zamknięcie przestrzeni między zębami. Ważne jest jednak wcześniejsze ustalenie przyczyny ich powstania (np. braki zębowe, nieprawidłowe proporcje koron).
- Zgryz otwarty. Nakładki znajdują zastosowanie w części przypadków, w których komponent zębowy wady można skorygować zaplanowanymi ruchami (po wcześniejszej ocenie nawyków funkcjonalnych, np. pozycji języka czy sposobu oddychania).
- Tyłozgryz. Invisalign pozwala na korekcję niektórych zaburzeń relacji przednio-tylnej, o ile problem nie wynika z głębokiej wady szkieletowej budowy szczęki lub żuchwy.
Nie istnieje jednak prosta zasada, według której dana wada zawsze kwalifikuje się do leczenia nakładkami. Ta sama nazwa schorzenia u dwóch Pacjentów może oznaczać zupełnie inny problem anatomiczny. Dlatego o możliwości zastosowania Invisalign decyduje indywidualna diagnostyka ortodontyczna.
Czy aparat nakładkowy nadaje się do leczenia wad zgryzu u dorosłych?
Tak. Wiek sam w sobie nie stanowi przeciwwskazania do leczenia nakładkami ortodontycznymi. Co więcej, Invisalign jest często wybierany przez osoby dorosłe, które chcą poprawić ustawienie zębów bez widocznych zamków ortodontycznych.
Trzeba jednak pamiętać, że u dorosłego Pacjenta zęby są już w pełni wyrżnięte, zakończył się wzrost szczęk, a dodatkowo mogą występować problemy, które nie są typowe dla dzieci i młodzieży. Należą do nich między innymi ubytki, stare rekonstrukcje protetyczne, braki zębowe, recesje dziąseł, choroby przyzębia.