Wady zgryzu – rodzaje, przyczyny i metody leczenia

białe zęby

Wady zgryzu mogą obejmować zarówno zęby górne, jak i zęby dolne. W obu przypadkach występowanie nieprawidłowości zębowych może dotyczyć zębów mlecznych oraz stałych niezależnie od wieku Pacjenta. W każdym przypadku jednak bardzo ważne jest, aby wada zgryzu została możliwie jak najszybciej zdiagnozowana i skorygowana. Nieleczone wady zgryzu powodują wady wymowy, uszkodzenie błony śluzowej warg, są źródłem podrażnień i dolegliwości bólowych w jamie ustnej. Mogą też mieć wpływ na niedorozwój żuchwy czy obniżone napięcie mięśni warg. Co warto wiedzieć o wadach zgryzu i jak je leczyć?

Czym są wady zgryzu i dlaczego trzeba je leczyć?

Wada zgryzu definiowana jest jako odchylenie od prawidłowego ułożenia zębów górnych i dolnych uznawanych za normę biologiczną. Kwestia ta obejmuje zarówno dolne i górne zęby, jak i układ kostny i wzajemną relację pomiędzy tymi elementami.

Dzięki posiadaniu prawidłowego zgryzu możliwe jest właściwe rozcieranie i gryzienie pokarmów, zachowanie odpowiedniej higieny jamy ustnej, utrzymanie właściwych napięć mięśni wewnątrz jamy ustnej czy prawidłowa nauka mowy i artykulacji głosek. Wady zgryzu mogą te czynności zaburzać, a także być przyczyną różnych dolegliwości bólowych, w tym np. głowy. Profilaktyka wad zgryzu jest zatem kluczowa u osób, które mają zgryz prawidłowy. W przypadku wszelkich odchyleń od normy niezbędne jest natomiast leczenie ortodontyczne.

Rodzaje wad zgryzu

Ze względu na miejsce występowania, kierunek i charakter nieprawidłowości można wyróżnić różne rodzaje wad zgryzu. Są to wady poprzeczne, wady przednio tylne oraz wady pionowe.

Do poprzecznych wad zgryzu zalicza się:

  • zgryz krzyżowy – występuje, gdy zęby dolne zachodzą na zęby górne (np. siekacze). To sytuacja odwrotna niż prawidłowy zgryz i spowodowana jest najczęściej zbyt wąską szczęką górną,
  • zgryz przewieszony – to sytuacja, w której górna szczęka jest zbyt szeroka w stosunku do szczęki dolnej. Wówczas boczne zęby górne zachodzą na boczne dolne zęby.

Wady przednio tylne to:

  • tyłozgryz – najczęściej występująca wada zgryzu, w której dolny łuk zębowy jest cofnięty w sposób nadmierny w stosunku do górnego. Często oba łuki zębowe w tym przypadku oddziela przerwa. Jeżeli jednak tej przerwy nie ma i tyłozgryz występuje w nasilonej postaci, górne siekacze są przechylone,
  • przodozgryz – to wada zgryzu odwrotna do tyłozgryzu i polega na nadmiernym wysunięciu dolnego łuku zębowego względem łuku górnego. Wady zgryzu tego typu często występują ze względu na czynniki genetyczne.

Wady pionowe określane też jako góra-dół to:

  • zgryz otwarty – pomiędzy zębami dolnymi a górnymi widoczny jest prześwit i nie stykają się one ze sobą. Zgryz otwarty często powoduje defekt estetyczny twarzy w postaci wypukłości i wydłużenia jej dolnej części,
  • zgryz głęboki – górne zęby zachodzą na zęby dolne w ok. 2/3 ich wysokości. Powoduje to skrócenie pionowe twarzy i pojawienie się poprzecznego wcięcia pomiędzy wargą a brodą. Zgryz głęboki jest zjawiskiem odwrotnym do zgryzu otwartego.

Powyższe wady zgryzu to nie jedyne nieprawidłowości zębowe. Jednocześnie mogą jeszcze występować stłoczenia zębów, przez co z powodu braku miejsca uzębienie obraca się, nachodzi na siebie i w efekcie występują tzw. krzywe zęby. Popularnym zjawiskiem jest też szparowatość (zęby odseparowane), czyli zjawisko odwrotne do stłoczenia, w którym zęby nie stykają się ze sobą.

Wady zgryzu – przyczyny występowania

Wady zgryzu mogą powstawać na skutek różnych czynników. Mogą to być przyczyny wewnętrzne oraz zewnętrzne.

Do przyczyn wewnętrznych zalicza się:

  • czynniki genetyczne,
  • schorzenia przebyte w czasie ciąży, które spowodowały powstanie wad zgryzu u dzieci,
  • choroby zakaźne,
  • krzywicę,
  • nieprawidłowości wewnątrzwydzielnicze.

Do przyczyn zewnętrznych można zaliczyć:

  • urazy w czasie ciąży,
  • ucisk wewnątrzmaciczny,
  • wadliwe ułożenie płodu,
  • problemy przy porodzie,
  • niewłaściwe układanie niemowlęcia i nieprawidłowe nawyki podczas karmienia,
  • wady tkanek miękkich jamy ustnej niemowlęcia,
  • poród kleszczowy, twarzyczkowy.

Ponadto wadę zgryzu mogą spowodować także inne czynniki, które często są przyczyną pojawiania się nieprawidłowości u dzieci, u których występują zęby mleczne, ale też dzieci starszych i osób dorosłych. Do tego typu przyczyn można zaliczyć:

  • ssanie kciuka,
  • ssanie warg i policzków,
  • oddychanie przez usta,
  • ssanie źle skonstruowanego smoczka lub nieodpowiednio dobranego do wieku dziecka,
  • bruksizm (zgrzytanie zębami),
  • gryzienie nałogowe różnych przedmiotów (np. ołówków, długopisów),
  • niewłaściwa pozycja snu,
  • obgryzanie paznokci.

Wady zgryzu należy poddawać leczeniu i korygowaniu. Pozostawione bez interwencji ortodontycznej będą się pogłębiać i powodować dodatkowe problemy i dolegliwości. Często są to choroby przyzębia, niedorozwój szczęki, choroby dziąseł, ale też bóle stawów skroniowo żuchwowych i innych struktur w okolicy szczęki i żuchwy.

Ponadto niewłaściwie ułożone zęby przednie, problem z zębami górnymi czy nadmierne wysunięcie zębów dolnych i zaburzenia ich wzajemnych relacji widoczne są w rysach twarzy. Zauważalny jest brak prawidłowych proporcji czy asymetrie. Zapobiec temu może klasyfikacja wad zgryzu i aparat ortodontyczny.

Leczenie wad zgryzu u dorosłych i dzieci

Specjalistą, który leczy wady zgryzu, jest ortodonta. Zarówno u dzieci, jak i dorosłych w celu wyeliminowania wszelkich nieprawidłowości w ułożeniu zębów względem siebie i pozostałych struktur kostnych stosuje się aparaty ortodontyczne. Jeśli masz krzywe zęby, warto wybrać placówkę, które oferuje szeroki wybór rozwiązań.

Obecnie dostępne są innowacyjne technologie i aparaty, które można zdejmować, a ich codzienne noszenie nie jest uciążliwe czy niewygodne. Wady zgryzu leczone w ten sposób nie powodują też podrażnień górnej i dolnej wargi ani dziąseł. Prezentują się bardzo estetycznie i można zastosować warianty niemal niewidoczne.

Spośród dostępnych form leczenia wad zgryzu można też wybrać nowoczesne aparaty ortodontyczne, które korygują różnego rodzaju wady o wiele szybciej niż standardowe metalowe aparaty stałe. Dzięki temu Pacjenci mogą wyleczyć nawet zaawansowane problemy znacznie bardziej komfortowo i cieszyć się wymarzonym uśmiechem nawet po kilku tygodniach stosowania odpowiednio dobranego aparatu.

Podobne artykuły

Przebarwienia na zębach – jak skutecznie z nimi walczyć?

Piękny, biały uśmiech to wizytówka każdego człowieka. Niestety, zęby z biegiem czasu mogą tracić swój naturalny blask i ulegać przebarwieniom. Przyczyny mogą być różne, od niewłaściwej higieny jamy ustnej po czynniki zewnętrzne, takie jak palenie papierosów czy picie kawy. Jak…

białe zęby

Promienny uśmiech na lato. Wszystko, co musisz wiedzieć o wybielaniu zębów

Zwłaszcza latem, kiedy mamy więcej okazji do uśmiechu, częściej marzymy o perfekcyjnym wyglądzie zębów. Na szczęście współczesna stomatologia estetyczna oferuje szereg metod wybielania. W tym artykule odpowiemy na pytanie, jak wybielić zęby i omówimy najważniejsze aspekty związane z zabiegiem.  Jakie…