Recesja dziąseł jest jednym z problemów, które mogą mieć istotne znaczenie podczas planowania leczenia implantologicznego. Czy w sytuacji odsłoniętych szyjek zębowych, bardzo cienkich dziąseł albo widocznie wydłużonych koron klinicznych możliwe jest wszczepienie implantu zębowego? Najczęściej tak, jednak obecność recesji dziąseł wymaga dokładnej diagnostyki i odpowiedniego zaplanowania leczenia.
Przeczytaj również: Podniesienie dna zatoki szczękowej przed zabiegiem implantacji
Czym jest recesja dziąseł?
Recesja dziąseł polega na dowierzchołkowym przesunięciu brzegu dziąsła, które prowadzi do odsłonięcia wcześniej zakrytej powierzchni korzenia zęba. W efekcie ząb może wyglądać na dłuższy, a pacjent może zauważyć charakterystyczne zagłębienie w okolicy szyjki.
Ta odsłonięta powierzchnia korzenia nie jest pokryta szkliwem, a co za tym idzie – zębina korzeniowa jest znacznie bardziej podatna na działanie czynników mechanicznych i chemicznych. Dlatego recesji może towarzyszyć nadwrażliwość i zwiększone ryzyko ubytków przyszyjkowych, a także problemy estetyczne.
Jakie czynniki powodują problem?
Recesja nie zawsze oznacza jednak chorobę przyzębia. Może pojawić się również u Pacjentów, którzy mają prawidłowy poziom kości i stosunkowo zdrowe przyzębie. Do czynników sprzyjających jej powstawaniu należą:
- cienki fenotyp dziąsłowy,
- nieprawidłowa technika szczotkowania,
- urazy mechaniczne,
- niektóre uwarunkowania anatomiczne,
- położenie zęba poza obrysem wyrostka zębodołowego,
- długotrwałe leczenie ortodontyczne.
Jednakże sama obecność recesji nie pozwala jeszcze określić, czy implantacja będzie bezpieczna. Konieczne jest ustalenie jej przyczyny oraz ocena stanu tkanek otaczających planowane miejsce implantacji.
Czy recesja dziąseł jest przeciwwskazaniem do wszczepienia implantu?
W większości przypadków sama recesja dziąsła nie stanowi bezwzględnego przeciwwskazania do implantacji. Znacznie ważniejsze jest to, jaka jest kondycja tkanek w miejscu, w którym ma zostać umieszczony implant. Lekarz musi ocenić zarówno kość, jak i tkanki miękkie.
Problem pojawia się wtedy, gdy recesja jest elementem aktywnej choroby przyzębia, towarzyszy jej stan zapalny, znaczna utrata tkanek albo niekorzystne warunki anatomiczne. W takiej sytuacji wszczepienie implantu bez wcześniejszego przygotowania może zwiększać ryzyko powikłań.
Dlaczego stan dziąseł jest tak ważny przed implantacją?
Implant zębowy umieszczamy w kości, ale jego funkcjonowanie zależy również od otaczających go tkanek miękkich. Wokół implantu powstaje specjalna bariera tkankowa, która stanowi ważną część ochrony przed środowiskiem jamy ustnej. Tkanki miękkie powinny odpowiednio przylegać do powierzchni implantu i stabilizować jego otoczenie.
Jeżeli tkanki są bardzo cienkie, niewystarczająco szerokie lub niestabilne, znacznie trudniejsze może być kontrolowanie płytki bakteryjnej. W niektórych przypadkach może również dojść do niekorzystnych zmian poziomu tkanek miękkich.
Natomiast nie oznacza to, że cienkie dziąsło automatycznie prowadzi do utraty implantu. Istotne jest jednak, aby rozpoznać ryzyko przed zabiegiem, a nie dopiero po pojawieniu się problemu.
Recesja dziąseł przy naturalnym zębie a tkanki wokół implantu
To bardzo ważne rozróżnienie.
Naturalny ząb jest połączony z kością za pośrednictwem ozębnej. Implant jest natomiast bezpośrednio zintegrowany z kością w procesie osteointegracji. Z tego powodu tkanki wokół implantu różnią się zarówno budową, jak i sposobem reagowania na czynniki zapalne i mechaniczne. W przypadku naturalnego zęba istnieją struktury przyzębia, które odgrywają istotną rolę w jego stabilizacji i ochronie. Wokół implantu anatomia tkanek jest inna.
Dlatego doświadczenia związane z recesją wokół naturalnych zębów nie mogą być bezpośrednio przenoszone na implanty. W praktyce klinicznej dużą wagę przykładamy do tak zwanego profilu tkanek miękkich wokół implantu. Szczególnie w strefie estetycznej, nawet niewielkie przemieszczenie brzegu śluzówki może sprawić, że korona implantu będzie wyglądała mniej naturalnie.
Czy recesja dziąseł może pojawić się po wszczepieniu implantu?
Tak.
Zmiana poziomu tkanek miękkich może wystąpić również po implantacji. Jej przyczyny mogą obejmować między innymi przebudowę tkanek po ekstrakcji i implantacji, niekorzystną pozycję implantu, niewystarczającą objętość tkanek, cechy anatomiczne, uraz mechaniczny, niewłaściwą higienę lub stan zapalny.
Szczególnie istotna jest pozycja implantu w wymiarze przedsionkowo-językowym oraz jego przestrzenne ustawienie względem sąsiednich struktur. Implant umieszczony zbyt blisko powierzchni przedsionkowej może mieć niekorzystne warunki dla zachowania tkanek miękkich i kostnych. Sukces leczenia zależy bowiem od prawidłowego zaplanowania całej rekonstrukcji.